Phường Nhị Chiểu

Sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục công lập là yêu cầu cần thiết nhằm khắc phục tình trạng trường, lớp phân tán, quy mô nhỏ, nguồn lực đầu tư còn dàn trải; đồng thời tạo điều kiện tập trung nguồn lực, đổi mới quản trị nhà trường và nâng cao chất lượng giáo dục. Với quan điểm lấy người học làm trung tâm, thành phố Hải Phòng xác định việc sắp xếp phải được thực hiện thận trọng, khoa học, có lộ trình, bảo đảm quyền học tập của học sinh và quyền, lợi ích hợp pháp của đội ngũ nhà giáo.

Sắp xếp để sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực giáo dục

Giáo dục và đào tạo luôn được xác định là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và toàn dân. Những năm qua, mạng lưới cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn Hải Phòng không ngừng được quan tâm đầu tư, phát triển rộng khắp, với tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia đạt 82,9%, cơ bản đáp ứng nhu cầu học tập của Nhân dân.

Tuy nhiên, thực tế mạng lưới trường, lớp vẫn còn một số bất cập. Nhiều trường có quy mô nhỏ, phân tán, số điểm trường lẻ còn nhiều; cơ sở vật chất, đội ngũ và nguồn lực đầu tư chưa được tập trung, trong khi đầu mối quản lý còn lớn. Quy mô bình quân hiện nay khoảng 15,4 lớp/trường đối với mầm non, 22,6 lớp/trường đối với tiểu học và 17,3 lớp/trường đối với trung học cơ sở, thấp hơn đáng kể so với quy mô tối đa theo quy định.

Trong bối cảnh thành phố thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, gắn với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và yêu cầu đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, việc rà soát, sắp xếp lại mạng lưới các cơ sở giáo dục công lập là yêu cầu khách quan.

Chủ trương này được triển khai trên cơ sở Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; các văn bản chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Bộ Giáo dục và Đào tạo. Tại Hải Phòng, chủ trương được cụ thể hóa bằng Thông báo số 513-TB/TU ngày 04/8/2026 của Ban Thường vụ Thành ủy và Kế hoạch số 306/KH-UBND ngày 07/8/2026 của Ủy ban nhân dân thành phố về sắp xếp các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp công lập trên địa bàn thành phố.

Đây không phải là việc giảm đầu mối một cách cơ học, mà là quá trình tái cấu trúc mạng lưới giáo dục theo quy mô dân số, phân bố dân cư và không gian phát triển, hướng tới xây dựng các cơ sở giáo dục có quy mô phù hợp, quản trị hiệu quả hơn, qua đó tập trung nguồn lực cho cơ sở vật chất, đội ngũ nhà giáo và nâng cao chất lượng dạy và học.

Lấy người học làm trung tâm

Một trong những quan điểm xuyên suốt của phương án sắp xếp là lấy chất lượng giáo dục, hiệu quả đầu tư và năng lực quản trị làm mục tiêu, tuyệt đối không sắp xếp chỉ nhằm giảm số lượng đầu mối.

Đặc biệt, quyền học tập và cơ hội tiếp cận giáo dục của học sinh được đặt ở vị trí trung tâm. Việc sắp xếp phải bảo đảm không làm phát sinh rào cản về địa lý, chi phí; không để học sinh vì hoàn cảnh khó khăn mà không được đến trường.

Theo phương án, mỗi đơn vị hành chính cấp xã có tối thiểu một trường mầm non và một trường phổ thông. Đối với các trường được tổ chức lại, cơ bản giữ nguyên các phân hiệu, điểm trường; học sinh đang học ở đâu vẫn học ở đó, hạn chế tối đa việc phải di chuyển, đồng thời giảm tác động đến tâm lý của học sinh, nhà giáo và cha mẹ học sinh.

Việc tổ chức lại cũng tuân thủ các nguyên tắc chuyên môn, khoa học giáo dục. Không sáp nhập trường mầm non với trường phổ thông; không sáp nhập trường phổ thông với trung tâm giáo dục thường xuyên; không sáp nhập cơ sở giáo dục chuyên biệt với trường phổ thông đại trà. Việc tổ chức lại ưu tiên các cơ sở giáo dục cùng cấp, có vị trí địa lý gần nhau và điều kiện thuận lợi để nâng cao hiệu quả hoạt động.

Giảm đầu mối nhưng không giảm cơ hội học tập

Theo phương án dự kiến, thành phố phấn đấu giảm ít nhất 30% đầu mối cơ sở giáo dục công lập; những nơi có điều kiện thuận lợi có thể giảm khoảng 50% so với thời điểm ngày 01/7/2025.

Đối với các trường mầm non, tiểu học và trung học cơ sở, việc sắp xếp tập trung vào những cơ sở có quy mô nhỏ. Sau sắp xếp, các trường được tổ chức theo mô hình trường quy mô lớn, gồm một trường chính và các phân hiệu, điểm trường; hoặc trường phổ thông nhiều cấp học quy mô lớn.

Dự kiến, tổng số trường mầm non, tiểu học và trung học cơ sở từ 1.324 trường sẽ còn 780 trường, giảm 544 trường, tương ứng 41,1%. Trong đó, mầm non còn 273 trường; tiểu học còn 274 trường; trung học cơ sở còn 233 trường.

Điều quan trọng cần khẳng định là giảm số lượng đầu mối trường không đồng nghĩa với giảm cơ hội học tập hay giảm chất lượng giáo dục. Ngược lại, việc hình thành các trường có quy mô phù hợp sẽ tạo điều kiện tập trung đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, đội ngũ giáo viên; nâng cao hiệu quả quản trị và từng bước tạo môi trường giáo dục tốt hơn cho học sinh.

Trung học phổ thông: Không giảm trường, tiếp tục mở rộng cơ hội học tập

Đối với cấp trung học phổ thông, thành phố không thực hiện sắp xếp theo hướng giảm đầu mối.

Hiện Hải Phòng có 82 trường trung học phổ thông công lập, quy mô bình quân khoảng 31 lớp/trường. Trong năm học 2026 - 2027, hệ thống trường công lập mới đáp ứng khoảng 60,5% nhu cầu vào lớp 10. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là tiếp tục đầu tư, mở rộng quy mô và xây dựng bổ sung trường trung học phổ thông công lập để đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng tăng, từng bước giảm áp lực tuyển sinh vào lớp 10.

Đây là điểm cần được tuyên truyền rõ để cán bộ, giáo viên, phụ huynh và Nhân dân hiểu đúng: sắp xếp mạng lưới giáo dục không phải là cắt giảm cơ hội học tập; ở những cấp học đang thiếu trường, thiếu chỗ học, thành phố sẽ tập trung đầu tư để mở rộng cơ hội cho học sinh.

Bảo đảm quyền lợi chính đáng của đội ngũ nhà giáo

Cùng với học sinh, quyền và lợi ích hợp pháp của cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên là vấn đề được đặc biệt quan tâm trong quá trình sắp xếp.

Quan điểm xuyên suốt là bảo đảm tính kế thừa, ổn định tổ chức, hạn chế tối đa xáo trộn đội ngũ; việc bố trí, phân công phải công khai, minh bạch, công bằng, khách quan và đúng quy định.

Đối với giáo viên, cơ bản giữ nguyên trạng để bảo đảm hoạt động giảng dạy. Việc bố trí, phân công được thực hiện căn cứ vị trí việc làm, trình độ chuyên môn, cơ cấu môn học và yêu cầu tổ chức dạy học của cơ sở giáo dục sau sắp xếp. Giáo viên có thể được điều phối, phân công giảng dạy giữa trường chính và các phân hiệu, điểm trường nhằm sử dụng hiệu quả đội ngũ và bảo đảm định mức giờ dạy.

Đối với cán bộ quản lý, việc lựa chọn, bố trí hiệu trưởng, phó hiệu trưởng được thực hiện căn cứ tiêu chuẩn, điều kiện và năng lực thực tế; chú trọng phẩm chất đạo đức, uy tín, năng lực lãnh đạo, trình độ chuyên môn, kết quả thực hiện nhiệm vụ và các yêu cầu về cơ cấu cán bộ.

Cán bộ quản lý không tiếp tục giữ chức vụ quản lý được ưu tiên bố trí vào các vị trí phù hợp như quản lý cấp dưới liền kề, tổ trưởng, tổ phó chuyên môn, vị trí việc làm nhà giáo hoặc vị trí khác phù hợp với trình độ, chuyên môn, nghiệp vụ. Trường hợp có nguyện vọng nghỉ việc, nghỉ hưu trước tuổi hoặc tinh giản biên chế được giải quyết theo các chính sách hiện hành.

Nhân sự hỗ trợ giáo dục cũng được bố trí theo định mức, ưu tiên những vị trí còn thiếu hoặc vị trí việc làm phù hợp; đồng thời được tạo điều kiện chuẩn hóa trình độ để đáp ứng yêu cầu mới.

Như vậy, mục tiêu không phải là tạo ra sự xáo trộn lớn về đội ngũ mà là tinh gọn hợp lý bộ máy quản lý, đồng thời phát huy tốt hơn nguồn lực trực tiếp phục vụ hoạt động dạy và học.

Tập trung đầu tư, đẩy mạnh chuyển đổi số

Sắp xếp mạng lưới trường lớp được thực hiện đồng thời với tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học và phát triển đội ngũ giáo viên.

Thành phố sẽ tập trung nguồn lực, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực xã hội cho giáo dục; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản trị nhà trường. Các phần mềm quản trị dùng chung, học bạ số, sổ điểm điện tử, hệ thống camera giám sát… được xác định là những công cụ quan trọng hỗ trợ quản lý hiệu quả các trường có quy mô lớn, nhiều phân hiệu, điểm trường.

Cùng với đó, việc kiểm kê, bàn giao, xử lý tài sản, đất đai, con dấu của các cơ sở giáo dục phải được thực hiện chặt chẽ, đúng quy định, bảo đảm không để thất thoát tài sản công, không để cơ sở vật chất bị bỏ trống, lãng phí.

Công khai, dân chủ, minh bạch để tạo đồng thuận

Một chủ trương lớn chỉ có thể đạt kết quả khi có sự thống nhất về nhận thức và đồng thuận trong đội ngũ, phụ huynh và Nhân dân. Vì vậy, trong quá trình sắp xếp, Hải Phòng xác định phải làm tốt công tác thông tin, tuyên truyền; bảo đảm công khai, dân chủ, minh bạch, giải đáp kịp thời những vấn đề cán bộ, giáo viên, nhân viên và phụ huynh quan tâm.

Đối với các địa bàn vùng xa, hải đảo, nơi mật độ dân số thấp, việc sắp xếp được xem xét thận trọng, bảo đảm bán kính phục vụ hợp lý, không gây khó khăn cho việc đi lại, học tập của học sinh. Những điểm trường cần thiết sẽ được giữ lại để bảo đảm quyền học tập của trẻ em.

Việc sắp xếp cũng không làm tăng các khoản đóng góp của cha mẹ học sinh, không làm gián đoạn công tác tuyển sinh, tổ chức dạy học và không ảnh hưởng đến kết quả phổ cập giáo dục.

Theo lộ trình, việc sắp xếp các cơ sở giáo dục trên địa bàn thành phố được thực hiện khẩn trương nhưng thận trọng, hoàn thành trước ngày 20/8/2026, gắn với việc chuẩn bị các điều kiện cho khai giảng năm học 2026 - 2027. Quá trình thực hiện đồng thời được kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện và xử lý những khó khăn, vướng mắc phát sinh.

Chung sức vì một nền giáo dục phát triển

Sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục công lập là một nhiệm vụ chính trị quan trọng, nhằm tạo bước chuyển trong tổ chức, quản trị và sử dụng nguồn lực giáo dục, đáp ứng tốt hơn yêu cầu phát triển của thành phố trong giai đoạn mới.

Điều cốt lõi của chủ trương không nằm ở việc giảm bao nhiêu đầu mối, mà ở việc sau sắp xếp, học sinh có được học tập trong điều kiện tốt hơn hay không; giáo viên có được phát huy tốt hơn năng lực chuyên môn hay không; nguồn lực đầu tư có được tập trung, sử dụng hiệu quả hơn hay không; chất lượng giáo dục có được nâng lên hay không.

Với phương châm lấy người học làm trung tâm, bảo đảm quyền học tập của mọi trẻ em, đồng thời chăm lo quyền và lợi ích chính đáng của đội ngũ nhà giáo, việc sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục công lập sẽ góp phần xây dựng hệ thống giáo dục Hải Phòng tinh gọn, hiệu quả, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Để chủ trương được triển khai hiệu quả, mỗi cán bộ, đảng viên, giáo viên, nhân viên và người dân cần chủ động tìm hiểu thông tin từ các nguồn chính thống; không nghe theo, không chia sẻ, lan truyền thông tin sai lệch, xuyên tạc; kịp thời phản ánh những băn khoăn, vướng mắc đến cấp ủy, chính quyền và nhà trường để được giải đáp.

Chung sức, đồng lòng thực hiện chủ trương sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục chính là góp phần tập trung nguồn lực, nâng cao chất lượng giáo dục, mở rộng cơ hội học tập cho con em Nhân dân, vì tương lai thế hệ trẻ và sự phát triển bền vững của thành phố Hải Phòng.