Phường Nhị Chiểu

Báo Hải Phòng điện tử khởi đăng loạt 3 bài 'Sắp xếp thôn, tổ dân phố hiệu quả thực chất' phản ánh thực tiễn cùng những vấn đề cần lưu ý khi triển khai thực hiện chủ trương quan trọng này.

Không thực hiện sắp xếp thôn, tổ dân phố đặc thù

Sáp nhập, chia tách thôn, tổ dân phố vốn không phải chuyện mới. Chủ trương tinh gọn tổ chức ở cơ sở đã xuất phát từ Nghị quyết 18/NQ-TW ngày 25/10/2017 và Nghị quyết 37/NQ-TW ngày 24/12/2018 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, được cụ thể hóa bằng Nghị quyết 653/2019/UBTVQH14 ngày 12/3/2019 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chí bắt buộc và khuyến khích sáp nhập.

Giai đoạn 2019 - 2021, 45 tỉnh, thành phố trên toàn quốc đã rà soát, hợp nhất 16.321 trong tổng số 86.282 thôn, tổ dân phố không đạt chuẩn về quy mô hộ hoặc diện tích, cả nước còn 69.961 thôn, 20.547 tổ dân phố.

Những tiêu chí về dân số, diện tích khi ấy đến nay đã không còn phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và bối cảnh ứng dụng chuyển đổi số mạnh mẽ trong công tác quản lý. Do đó, việc sắp xếp, tinh gọn năm 2026 phải thực hiện với quy mô lớn để bảo đảm tinh gọn đầu mối. Tuy nhiên, vẫn cần dựa trên sự hài hoà về địa lý, văn hoá, phong tục mỗi vùng đất.

Tại Hải Phòng hiện có 3.068 thôn, tổ dân phố. Trong đó, 2.116 thôn, tổ dân phố có quy mô số hộ chưa bảo đảm tiêu chuẩn theo quy định tại Nghị định 185/2026/NĐ-CP.

Các xã, phường, đặc khu đã dự kiến phương án sắp xếp đa số các thôn, tổ dân phố; đồng thời, đề nghị không sáp nhập một số thôn, tổ dân phố dù không bảo đảm tiêu chuẩn nhưng có yếu tố đặc thù.

Tại phường Dương Kinh, Tổ dân phố Thủy Giang hiện chỉ có 303 hộ và 1.188 khẩu nhưng UBND phường đề xuất không thực hiện sắp xếp với lý do nơi đây vốn là địa bàn khu vực biên giới biển, gần 100% dân số theo Công giáo và làm nghề đi biển.

"Sự cách biệt về địa lý, văn hoá, lối sống đã làm nên những đặc thù riêng có ở nơi đây. Chúng tôi đã quen với cuộc sống vùng ven biển và đều theo đạo nên bây giờ sáp nhập hay chia tách với bất kỳ tổ dân phố nào cũng vừa ngăn cách về địa lý, vừa khó hoà hợp về văn hoá", ông Đỗ Văn Lạc, Tổ trưởng Tổ dân phố Thủy Giang, phường Dương Kinh chia sẻ.

Ở xã An Lão, thôn Tân An ngày nay vốn là bãi bồi bên dòng sông Đa Độ được người dân từ nhiều nơi khác tới làm ăn, sinh sống rồi dần hình thành nên khu dân cư. Nằm cách biệt, xa trung tâm xã, chỉ vẻn vẹn trên 100 hộ, người dân thôn Tân An vốn đã quen với nếp sống tự cung, tự cấp, tự quản.

"Suốt nửa thế kỷ qua, người dân trong thôn vẫn đoàn kết, đùm bọc lẫn nhau, cùng sinh sống, làm ăn nơi bãi bồi này. Vị trí cách biệt, sáp nhập cơ học thì có thể nhưng nếu để thực sự đoàn kết như một thì khó lắm", ông Vũ Đức Liêm, Bí thư Chi bộ thôn Tân An, xã An Lão không giấu sự lo ngại.

Dựa trên đặc thù và nguyện vọng của nhân dân, UBND xã An Lão đề xuất không sáp nhập, chia tách thôn Tân An. Người dân địa phương cũng đồng thuận với đề xuất này.

"Nếu sáp nhập mà cách biệt về địa lý, văn hoá lớn như vậy thì người dân bên này sẽ không đi xa xôi sang bên kia sinh hoạt, bên kia cũng vậy. Chúng tôi rất mong được giữ lại thôn để ổn định tình hình, giữ vững tình đoàn kết suốt bao năm qua", ông Hoàng Tuấn Sạch, một người dân sống tại thôn Tân An, xã An Lão cho biết.

Toàn thành phố Hải Phòng có 17/2.116 thôn, tổ dân phố không đủ điều kiện tiêu chuẩn nhưng được các địa phương đề nghị không sắp xếp do có yếu tố đặc thù. Sự lắng nghe, nghiên cứu kỹ lưỡng dựa trên thực tế địa phương, không thực hiện chủ trương, chỉ đạo một cách máy móc góp phần bảo đảm việc sắp xếp thôn, tổ dân phố hiệu quả thực chất, đạt được sự đồng thuận cao trong cộng đồng.

Sáp nhập, chia tách phù hợp

Cùng với cả nước, các xã, phường, đặc khu tại Hải Phòng đã xây dựng phương án dự kiến sắp xếp, tổ chức lại trên 2.500 thôn, tổ dân phố, chủ yếu là sáp nhập những thôn, tổ dân phố không bảo đảm điều kiện, tiêu chuẩn về quy mô số hộ với các thôn liền kề để đáp ứng các tiêu chí theo quy định.

Khoảng 1.000 thôn, tổ dân phố mới sẽ được hình thành trên cơ sở sắp xếp nguyên trạng từ 2 thôn, tổ dân phố trở lên hoặc trên cơ sở sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố nguyên trạng với một phần của các thôn, tổ dân phố liền kề. Phương án sắp xếp tổng thể trên địa bàn thành phố đang được xem xét kỹ lưỡng.

Xã Gia Phúc dự kiến sáp nhập thôn Đại Lương và thôn Long Tràng thành thôn Phan Xá - tên cổ của xã vốn trước đây là địa bàn 2 thôn này. Qua ghi nhận thực tế, 2 thôn này nằm liền kề, không bị ngăn cách địa lý, có nét tương đồng trong phong tục, tập quán. Tên mới cũng phù hợp với lịch sử, văn hoá. Do đó, người dân nơi đây cũng đồng tình với phương án này.

Tuy nhiên, có những ngôi làng có sự khác biệt rõ rệt trong văn hoá, lối sống của người dân, cũng cần cân nhắc kỹ khi sắp xếp bởi có thể "thuận" về vị trí nhưng "ngược" về truyền thống, văn hoá, lịch sử, khó có thể dung hoà.

Sự hài hòa giữa yếu tố địa lý, lịch sử và bản sắc văn hóa chính là "chìa khóa" để việc sáp nhập thôn, tổ dân phố nhận được sự đồng thuận từ người dân.

Nguồn:#baohaiphong.vn