Phường Nhị Chiểu

Lễ khai hội truyền thống chùa Nhẫm Dương năm 2026 được tổ chức trang trọng với chuỗi hoạt động tín ngưỡng, văn hóa tâm linh đặc sắc.

Tối 21/4, tại Di sản văn hóa thế giới Chùa Nhẫm Dương (phường Nhị Chiểu, thành phố Hải Phòng), Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc phối hợp Sơn môn Tào Động Việt Nam trang trọng tổ chức Lễ khai hội truyền thống năm 2026, tưởng niệm 322 năm ngày Thánh Tổ Quốc sư Đạo Nam Thông Giác Thủy Nguyệt nhập Niết bàn.

Đồng chí Nguyễn Minh Hùng, Ủy viên Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố dự và đánh trống khai hội.

Chùa Nhẫm Dương (Thánh Quang tự) tọa lạc giữa vùng núi non trùng điệp của phường Nhị Chiểu, là một trong những di tích tiêu biểu hội tụ nhiều giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa, tôn giáo và khảo cổ học.

Được khởi dựng từ thời Trần (thế kỷ XIV), nơi đây không chỉ là danh lam cổ tự mà còn là chốn Tổ của thiền phái Tào Động Việt Nam trong các thế kỷ XVII - XVIII. Gắn liền với lịch sử chùa là sự nghiệp hoằng dương Phật pháp của Đệ nhất Tổ Đạo Nam Thông Giác Thủy Nguyệt Thiền sư (1637 - 1704) và Đệ nhị Tổ Hòa thượng Tông Diễn hiệu Chân Dung (1640 - 1711).

Vào thế kỷ XVII, chùa Nhẫm Dương trở thành trung tâm hoằng dương Phật pháp quan trọng khi Hòa thượng Thủy Nguyệt, Tổ sư đời thứ 36 của thiền phái Tào Động, về trụ trì và tu hành.

Sinh năm 1636 dưới triều vua Lê Thần Tông, tại làng Thanh Triều (nay thuộc Hưng Yên), ngài sớm bộc lộ chí hướng xuất trần. Năm 28 tuổi, ngài sang Hồ Châu (Trung Quốc) cầu đạo với Thiền sư Nhất Cú Tri Giáo, trải qua quá trình tu học nghiêm cẩn, được truyền giới Cụ túc, trao tâm pháp và ban pháp hiệu Thông Giác Đạo Nam. Năm 1667, ngài trở về nước, chính thức khai sáng và truyền bá thiền phái Tào Động tại Việt Nam, trở thành vị Sơ Tổ của dòng thiền này.

Không chỉ gắn bó với chùa Nhẫm Dương, Hòa thượng Thủy Nguyệt còn có công khai sơn nhiều danh lam như chùa Hòe Nhai (Hồng Phúc tự) ở Hà Nội, trụ trì chùa Hạ Long (Hải Phòng), đồng thời đào tạo tăng tài tại các trung tâm Phật giáo lớn như Côn Sơn, Quỳnh Lâm, Yên Tử, góp phần quan trọng vào công cuộc chấn hưng Phật giáo Việt Nam thế kỷ XVII.

Ngày 6/3 âm lịch năm Giáp Thân (1704), ngài viên tịch. Tương truyền khi đắc đạo, ngài để lại dấu tích linh thiêng tại động đá sau chùa - nay gọi là hang Thánh Hóa. Tháp mộ của ngài hiện vẫn được tôn trí trang nghiêm bên cạnh chùa, trở thành điểm chiêm bái linh thiêng của tăng ni, phật tử và du khách thập phương.

Không chỉ mang giá trị tôn giáo, khu di tích chùa Nhẫm Dương còn nổi bật với hệ thống hang động kỳ thú, tiêu biểu là động Thánh Hóa - nơi Thiền sư Thủy Nguyệt viên tịch. Đây đồng thời là một “kho tàng” khảo cổ học quý giá, với tầng văn hóa dày tới 4 mét, phát hiện nhiều di vật từ thời tiền sử đến các giai đoạn lịch sử như Đông Sơn, Đông Hán, thời Nguyễn. Các phát hiện xương, răng của nhiều loài động vật cổ như tê giác, voi châu Á, gấu, nhím, đặc biệt là đười ươi (Pongo) có niên đại từ 3 - 5 vạn năm, đã minh chứng cho quá trình cư trú lâu dài, liên tục của con người tại khu vực này.

Những giá trị đặc sắc đó góp phần khẳng định vị trí quan trọng của chùa Nhẫm Dương trong không gian văn hóa vùng cửa sông Bạch Đằng và dãy núi Yên Tử. Đây cũng chính là một trong những cơ sở quan trọng để quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO ghi danh là Di sản Thế giới vào tháng 7/2025.

Lễ hội truyền thống chùa Nhẫm Dương năm 2026 diễn ra trong 4 ngày, từ ngày 20 đến 23/4 (tức 4 - 7/3 âm lịch) với nhiều nghi lễ trang nghiêm và hoạt động văn hóa đặc sắc. Ngày 20/4 mở đầu bằng lễ dâng hương tại nghĩa trang liệt sĩ Tổ dân phố Duyên Linh, lễ cáo yết xin mở hội và chương trình giao lưu văn nghệ. Chính hội diễn ra ngày 21/4 với lễ rước nước, lễ khai hội, khóa lễ cầu Quốc thái dân an, đồng thời ra mắt và công diễn vở cải lương “Sơ Tổ Tào Động Việt Nam”.

Ngày 22/4 tiếp tục các nghi lễ tâm linh như cầu Quốc thái dân an, lễ mộc dục, Mông Sơn thí thực; điểm nhấn là hoạt động thả hoa đăng kết hợp bắn pháo hoa. Lễ hội khép lại ngày 23/4 với lễ tạ trang trọng. Trong suốt hai ngày 21 - 22/4, nhiều trò chơi dân gian được tổ chức, góp phần tạo không khí vui tươi, gắn kết cộng đồng và thu hút đông đảo nhân dân, du khách tham gia.

Nguồn:#Baohaiphong